“Bana işlerimi kendi kendime halledebilmem için yardımcı ol.”
Bağımsız ve kendine güvenen çocuklar yetişmek için bilmemiz gereken en büyük şey, “minimum müdahale maksimum bağımsızlık” kuralıdır. Çocuklarımızı yetiştirirken, ne durumlarda onlara yardımcı olup, müdahale etmemiz gerektiğini ve ne durumlarda sabırla bekleyip, onlara başarmaları için fırsat tanımamız gerektiğini iyi bilmeliyiz. Yaşam becerilerini kazanmaları için ihtiyaç duydukları beceri ve özgüveni onlara sağlamanın yolu; sabır ,sevgi ve zamandır.
Çocuklarımızı yetiştirme aşamasında ebeveynlerin düştüğü en büyük hata, çocuklarımızın çok fazla beceriyi çok hızlı bir şekilde almasını istemektir. Hızlı olmasını istediğimiz süreçte de, çocuklarımızın karşılaştığı her sorunu biz çözmeye çalışırız ki bir an evvel neticeye ulaşalım. Ne yazık ki beklediğimizin tam tersi bir sonuçla karşılaşırız. Bu müdahaleci tavırla çocuğumuzun öğrenme kapasitesini ve hızını düşürmüş oluruz. Çocuğumuza sürekli sözel veya fiilen müdahalede bulunmak, onu çok önemli bir gelişim becerisinden mahrum bırakır; yürütme görevi.
Çocuk psikiyatristleri Wendy Moss ve Donald Moses; yürütme görevini; çocukların kendi dünyalarından sorumlu olmalarını, sahip olduklarını organize etmeyi ve yönetmeyi, hatalarının farkında olup ders çıkarmayı ve öz yeterlilik duygusu geliştirmeyi öğrendikleri bir takım beceriler olarak tanımlar.
Bağımsız çocuk yetiştirmek için bazı öneriler;
- Minimum müdahale, maksimum bağımsızlık düsturuyla; doğru zorluktaki durumlarda, sabırla çocuğumuzun baş etmesini bekleyeceğiz. (Buradaki doğru zorluktan kastımız, çocuğun zorlanarak da olsa yapabildiği durumlardır.) Unutmamalıyız ki tam da bu durumlarda çocuk gelişir ve öğrenir. Kolay olan durum ve aktiviteler geliştirici değildir, çok zor olanlar da aynı şekilde..)
- Çocuklarımıza güven vermeliyiz. Çocuğunuzun hem size, hem kendisine güvenmesini sağlamalısınız. Bu güven ilişkisi çocukları hayata hazırlamanın en önemli yollarındandır.
- Çocuklara küçük/büyük görev ve sorumluluklar verin. Çocuklar çok erken yaşlardan itibaren sorumluluk üstlenebilecek durumdadır. Güçlerinin ve algılarının farkına varın.
- Tercih yapmayı onlara öğretin. Öğrenmeye izin veren seçimler doğru seçimlerdir. Tercih yapıp, sonuçların sorumluluğunu üstlenmesi çok iyi bir öğrenme ve gelişme yöntemidir.
- Başarısızlık ve hayal kırıklığıyla baş etme
- Öz kontrollerini sağlamalarında yardımcı olun
- Sosyal yeterlilik ve becerilerde destekleyici olun. Bu becerilerin gelişimi bağımsızlığı ve özgüveni doğrudan etkilemektedir.
Evet sevgili ebeveynler; sona yaklaşırken şunları söylemeliyim ki; düşmeden yürümeyi, yanlış yapmadan doğruyu, elimiz yanmadan sıcağı, üşümeden soğuğu, küsmeden arkadaşlığı, ağlamadan gülmeyi, başımız sıkışıp zorlanmadan çözüm üretmeyi öğrenemeyiz .Gerçek şu ki, çocuklarımıza gösterdiğimiz fazla korumacı tavır, onların gelişimi ve öğrenmesi önünde büyük engel. Daha bağımsız minikler için, daha az müdahaleci ebeveynler talebinde bulunuyorum. Umarım faydalı olmuşuzdur. Teşekkürler
Ergoterapist Esra TÜKELTÜRK
